Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Pracownik w Norwegii, Przedsiębiorca, Przepisy, Podatki, Formularze, Swiadczenia, Urlopy, itp.

Moderator: Moderatorzy

Awatar użytkownika
kkasia125
Posty: 5821
Rejestracja: śr lip 18, 2007 6:08 pm
Lokalizacja: Norge
Gender: None specified - None specified

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: kkasia125 » czw gru 13, 2012 9:23 pm

Når fortiden ringer - ikke svar. Den har ikke noe nytt å si.

Awatar użytkownika
sathaniel
Posty: 179
Rejestracja: wt mar 02, 2010 9:47 pm
Lokalizacja: Haugesund
Gender: None specified - None specified
Kontaktowanie:

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: sathaniel » sob gru 15, 2012 11:06 am

Tak więc byłem wczoraj w NAV i druk A-1 lub stary E-101 nie jest dostępny dla publikum na stronach NAV. Trzeba udać się osobiście i poprosić.

Awatar użytkownika
sathaniel
Posty: 179
Rejestracja: wt mar 02, 2010 9:47 pm
Lokalizacja: Haugesund
Gender: None specified - None specified
Kontaktowanie:

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: sathaniel » sob gru 22, 2012 10:04 am

Mała poprawka - w NAV nie mają pojęcia, po co jest druk E101. Faktycznie można poprosić i się dostanie czysty blankiecik, ale nie o to nam chodzi. Żeby dostać druk e101/A1 trzeba złożyć podanie o wydanie tego druku do NAV. Jednostką, która się tym zajmuje jest NAV Internasjonal i wszystkie podania o ten druk z jednostek terenowych idą właśnie tam. Potem się czeka miesiąc i podobno po tym okresie druk się powinno otrzymać. Piszę o tym, gdyż udanie się do lokalnego nawu skutkuje kilkukrotnym oddelegowaniem z kwitkiem gdyż miłośnicy kawy, którzy tam pracują, nie mają pojęcia o tym, co to za druk i skąd go wziąć.

norwayDream
Posty: 49
Rejestracja: sob mar 27, 2010 7:03 pm
Gender: None specified - None specified

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: norwayDream » ndz sty 06, 2013 2:00 am

Lindemans dzieki za odpowiedz.

a czy ktos może polecić jakieś firmy lub konkretne ubezpieczenie na sporty wysokiego ryzyka?

u22
Posty: 54
Rejestracja: pn wrz 12, 2011 8:33 pm
Gender: None specified - None specified

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: u22 » sob kwie 27, 2013 7:59 pm

Witam. Ostatnio zainteresowałem się tematem emerytur, (chociaż jeszcze mi do niej daleko), pogrzebałem na stronach Nav i postanowiłem trochę o tym napisać, może kogoś zainteresuje.


Emerytura z folketrygden

Tekst powstał na podstawie Folketrygdloven, Kapittel 3 - Pensjonskomponentene, trygdetid, pensjonspoeng, beregning av pensjoner, forsørgingstillegg, Kapittel 19 – Alderspensjon oraz Kapittel 20 - Ny alderspensjon, częściowo są to tłumaczenia, ale w większej części opisy własnymi słowami i komentarze, aby (jak mi się wydaje) było to bardziej zrozumiałe.


Kto ma prawo do emerytury?

Do emerytury ma prawo każdy, kto (przepracował) był członkiem folketrygden minimum 3 lata. Aby jednak otrzymać pełną emeryturę należy być członkiem folketrygden przez 40 lat. Folketrygden to odpowiednik polskiego ZUS. Na emeryturę można przejść w wieku pomiędzy 62, a 75 rokiem życia, jednak, aby przejść na emeryturę przed ukończeniem 67 roku życia należy mieć pozwalające na to wcześniejsze dochody. Składki emerytalne mogą być odprowadzane do 75 roku życia. Podczas pobierania emerytury można pracować bez obniżenia jej wysokości z tego powodu. Sami decydujemy czy chcemy pobierać pełną czy 20 %, 40 %, 50 %, 60 % czy 80 % emerytury.


Członkostwo w folketrygden

Skąd wiemy, że jesteśmy członkami folketrygden? Wystarczy sprawdzić skatteoppgjør za dany rok, znaleźć pozycję Pensjonsgiv. Inntekt i zobaczyć, jaka suma mu odpowiada, jeśli suma ta jest taka sama jak nasz dochód brutto (punkt 2.1 Lønn og tilsvarende ytelser w selvangivelse), oznacza to, że cały dochód podlegał składce emerytalnej w danym roku.


Elementy emerytury

Głównymi elementami emerytury z folketrygden są emerytura podstawowa i dodatkowa, ale w pewnych określonych warunkach można otrzymać dodatek specjalny lub opiekuńczy.

Na emeryturę z folketrygden mogą składać się:
- grunnpensjon (emerytura podstawowa),
- tilleggspensjon ( emerytura dodatkowa),
- særtillegg (dodatek specjalny),
- forsørgingstillegg (dodatek opiekuńczy).

Grunnpensjon wypłacana jest niezależnie od dochodów uzyskiwanych w poszczególnych latach pracy, zależy od liczby przepracowanych lat składkowych (minimum 3 lata).

Tilleggspensjon zależy od wysokości naszych dochodów w poszczególnych latach, na których podstawie zdobywamy punkty emerytalne, oraz od ilości przepracowanych lat składkowych.

Særtillegg otrzymają ci, którzy wypracowali zbyt niską emeryturę dodatkową lub nie wypracowali jej wcale.

Forsørgingstillegg może być przyznany emerytowi, który ma na utrzymaniu współmałżonka / partnera lub dziecko / dzieci poniżej 18 lat.


Wyliczanie wysokości emerytury

Gdy emeryt mieszka z partnerem, który również pobiera emeryturę, rentę inwalidzką itp. zasady naliczania wysokości emerytury są inne i być może zostaną omówione w przyszłości. Poniższy opis i przykłady dotyczą pojedynczego emeryta, który mieszka sam.


Grunnpensjon (emerytura podstawowa)

Grunnpensjon wypłacana jest niezależnie od uzyskanych dochodów, jedynym czynnikiem, aby uzyskać do niej prawo jest 3 letni okres członkostwa w folketrygden. Aby otrzymać 100% grunnpensjon należy być członkiem folketrygen przez 40 lat, gdy mamy krótszy okres członkostwa, to grunpensjon zostanie odpowiednio pomniejszona.
Pełna grunpensjon wynosi 1G. G – (grunnbeløp) - jest to stawka podstawowa folketrygden, którą corocznie (1 maja) zwiększa Parlament. Na dzień dzisiejszy (kwiecień 2013) grunnbeløp wynosi 82122 kr. Na stronie http://www.nav.no/Om+NAV/Satsar+og+utbe ... et+%28G%29 możemy sprawdzić ile wynosiły grunnbeløpet w poszczególnych latach oraz jaka jest jej aktualna wysokość.


Obliczanie grunnpensjon

Wysokość naszej emerytury podstawowej możemy wyliczyć wg wzoru:

Grunnpensjon = grunnbeløp (G) x liczba lat członkostwa w folketrygden / 40 (pełny okres członkostwa)

W miejsce grunnbeløp (G) należy podstawić stawkę obowiązującą w roku naszego przejścia na emeryturę.

Przykład.
Jan pracował w Norwegii przez 8 lat, w roku 2012 skończył 67 lat i w lipcu postanowił przejść na emeryturę. W lipcu 2012 grunnbeløp wynosiła 82 122 kr.
Jego emerytura podstawowa wyniesie:

82122 x 8 / 40 = 16424 kr. rocznie, co daje 1369 kr. miesięcznie.


Tillegpensjon (emerytura dodatkowa)

Aby nabyć prawo do emerytury dodatkowej podobnie jak w przypadku grunnpensjon musimy mieć minimum 3 letni okres członkostwa w folketrygden, lecz jej wysokość zależy jeszcze od liczby punktów emerytalnych (pensjonspoeng), które zdobywamy na podstawie wysokości naszych dochodów.


Obliczanie tillegpensjon

Aby obliczyć wysokość tillegpensjon będziemy musieli poświęcić trochę czasu, wcześniej będziemy musieli wyliczyć punkty emerytalne (pensjonspoeng) oraz końcową średnią punktów emerytalnych (sluttpoengtall). Dopiero znając te dwie wartości jesteśmy w stanie wyliczyć wysokość tillegpensjon.


Obliczanie punktów emerytalnych (pensjonspoeng)

Na początku wspomnę, że liczbę punktów emerytalnych także znajdziemy w naszym skatteoppgjør za dany rok pod pozycją Pensjonspoeng. Jeżeli jednak interesuje kogoś sposób wyliczeń to zapraszam do lektury. Na początek musimy wyliczyć liczbę punktów emerytalnych (pensjonspoeng), jakie zdobyliśmy w poszczególnych latach pracy. Potrzebne do tego nam będą: Pensjonsgivende inntekt, czyli dochód, jaki podlegał składce emerytalnej, znajdziemy go w naszym skatteoppgjør, oraz gjennomsnittlig G.

Co to jest gjennomsnittlig G?
Wcześniej wspomniałem, że Stortinget ustala nową wielkość grunnbeløp każdego roku w maju, a więc w każdym roku obowiązują dwie grunnbeløp (do 1 maja i po 1 maja). Gjennomsnittlig G to nic innego jak średnia 2 grunnbeløp, które obowiązywały w danym roku. Aby ułatwić sobie sprawę możemy wykorzystać wcześniejszy link: http://www.nav.no/Om+NAV/Satsar+og+utbe ... et+%28G%29 , naszą Gjennomsnitt per år znajdziemy w tabeli w kolumnie 4.

Punkty emerytalne liczymy wg następującego wzoru:

Pensjonspoeng = (Pensjonsgivende inntekt - gjennomsnittlig G) : gjennomsnittlig G

Prostszymi słowami: od naszego dochodu podlegającego składce odejmujemy gjennomsnittlig G i otrzymany wynik dzielimy przez tę samą gjennomsnittlig G.
Wynika z tego, że uzyskanie dochodu w danym roku wcale nie jest równoznaczne ze zdobyciem punktów emerytalnych, aby je zdobyć musimy osiągnąć dochód przekraczający grunnbeløp w danym roku. Punkty emerytalne oblicza się do 2 miejsc po przecinku.

Przykład.
Anna w 2010 roku uzyskała dochód brutto w wysokości 423354 kr, a gjennomsnittlig G w tym roku wynosiła 74721 kr.

Pensjonspoeng = 423354 - 74721 / 74721 = 4,67 pkt.

Ten sposób wyliczeń dotyczy dochodów nieprzekraczających 6 x G, czyli mniejszych niż sześciokrotność grunnbeløp. Dla wyższych dochodów obliczenia wykonujemy nieco inaczej, być może opiszę to w przyszłości.


Obliczanie końcowej średniej punktów emerytalnych (sluttpoengtall)

Za każdy przepracowany rok, w którym nasz dochód przekroczy grunnbeløp otrzymujemy punkty emerytalne, sluttpoengtall to średnia naszych punktów emerytalnych z 20 najlepszych (punktowo) lat, gdy nie mamy 20 lat składkowych w których zdobywaliśmy punkty, to do wyliczenia sluttpoengtall bierzemy wszystkie lata.

Przykład
Marcin pracował w Norwegii 6 lat, w których jego dochód przekraczał grunnbeløp, dzięki czemu zdobywał on punkty emerytalne. Poszczególne lata wyglądały następująco:

2005 – 0,84 pkt. 2006 – 2,45 pkt. 2007 – 3,38 pkt. 2008 – 3,04 pkt. 2009 – 4,54 pkt. 2010 – 3,98 pkt.

Jego sluttpoengtall liczymy: (0,84 + 2,45 + 3,38 + 3,04 + 4,54 + 3,98): 6 = 3,04 pkt.


Obliczanie wysokości tillegpensjon

Od 1 stycznia 1992 roku zmieniły się przepisy dotyczące obliczania tillegpensjon. Obniżono współczynnik emerytury dodatkowej (tilleggspensjonsprosenten) z 45% do 42%, co spowodowało obniżenie wysokości emerytur, dlatego inaczej będziemy obliczać wysokość emerytury dla tych, którzy zdobywali punkty przed rokiem 1992, a inaczej dla ludzi, którzy zaczęli pracę po 1991 roku. Gdy pracowaliśmy zarówno przed jak i po zmianie przepisów, przy obliczeniach będziemy używać obydwóch pensjonsprosenten.

Aby otrzymać pełną tillegpensjon należy być członkiem folketrygden przez 40 lat (jak w przypadku grunnpensjon), gdy czas ten jest krótszy, emerytura dodatkowa będzie proporcjonalnie niższa.
Gdy dana osoba miała 40 letni lub dłuższy okres członkostwa w folketrygden, tillegpensjon obliczamy wg. wzoru:

Tillegpensjon = Grunnbeløp x sluttpoengtall x pensjonsprosenten

Gdy okres członkostwa był krótszy stosujemy wzór:

Tillegpensjon = grunnbeløp x sluttpoengtall x pensjonsprosenten x liczba lat / 40

Dla lat składkowych do końca 1991 roku używamy wzoru:

Tillegpensjon = grunnbeløp x sluttpoengtall x 0,45 x liczba lat / 40

Dla lat od 1992 roku uzyjemy wzoru:

Tillegpensjon = grunnbeløp x sluttpoengtall x 0,42 x liczba lat / 40

Maksymalna liczba lat składkowych, których używamy w powyższych wzorach wynosi 40. Jeżeli liczba lat składkowych jest wyższa, to do wyliczeń bierzemy wszystkie lata przepracowane przed 1992 rokiem a następnie do 40 uzupełniamy latami po 1991 roku, co jest na korzyść emeryta (wyższy pensjonsprosenten przed 1992 roku).

Przykład.
Katarzyna pracowała w Norwegii a latach 1965 – 2008 (43 lata), jej sluttpoengtall z tego okresu wyniósł 4,25 pkt., grunnbeløp w 2008 wynosiła 70256. Wiemy, że do obliczenia tillegpensjon potrzebujemy maksymalnie 40 lat. W takim przypadku obliczymy to tak:
Weźmiemy wszystkie lata od początku pracy do końca 1991 (26 lat) i pomnożymy 45%, resztę do 40 (14 lat) pomnożymy przez 42%:

Tillegpensjon dla okresu przed 1992 = (70256 x 4,25 x 0,45 x 26) / 40= 87337

Tillegpensjon dla okresu po 1991 = (70256 x 4,25 x 0,42 x 14) / 40 = 43892

Wysokość całej tillegpensjon to suma tych 2 wyników, czyli 131229 rocznie, 10936 miesięcznie.


Spróbujemy wyliczyć jak będzie wyglądać przykładowa emerytura dla obcokrajowca pracującego w Norwegii przez 8 lat, przechodzącego na emeryturę w kwietniu 2013.

Lata pracy = 8 – wszystkie po 1992 roku
Sluttpoengtall = 3
Grunnbeløp = 82122

Grunnpensjon = 82122 x 8 / 40 = 16424

Tillegpensjon = (82122 x 3 x 8 x 0,42) / 40 = 20695

Pełna emerytura = 16424 + 20695 = 37119 rocznie / 12 miesięcy = 3093 miesięcznie

mariusz grov
Posty: 2
Rejestracja: czw mar 25, 2010 9:15 pm
Gender: None specified - None specified

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: mariusz grov » wt kwie 30, 2013 10:13 pm

Brawo takie wyliczenia są najlepsze wszystko widać

Awatar użytkownika
Anniken
Site Admin
Posty: 20465
Rejestracja: wt lut 27, 2007 1:27 pm
Lokalizacja: Vestlandet/FL
Gender: None specified - None specified
Kontaktowanie:

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: Anniken » śr maja 01, 2013 11:30 pm

u22, dzieki :)
Obrazek

Awatar użytkownika
2ale2
NICK 2011
Posty: 10823
Rejestracja: ndz mar 25, 2007 6:58 pm
Pochwał: 1
Lokalizacja: Góry Norweskie;)
Gender: None specified - None specified

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: 2ale2 » czw maja 02, 2013 5:38 am

u22 tlumaczyles sam z norweskiego? , wow dzieki , ja juz kiedys szperalam o emeryturach na stronie Nav i nic nie znalazlam po polsku , a teraz mamy tam o 30% mniej informacji w j.polskim niz 2-1,5 roku temu-duzo rzeczy zniklo , ktore kiedys byly ladnie przetlumaczone np "rozne sytuacje pracobiorcy w EOG" - znik, pluje sobie do dzisiaj w brode , ze nie wrzucilam go na forum-ze nie skopiowalam.
forum norwegia
....bezmyślność zabija, innych...

Nie odpowiadam na pw w temacie podatki.

u22
Posty: 54
Rejestracja: pn wrz 12, 2011 8:33 pm
Gender: None specified - None specified

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: u22 » czw maja 02, 2013 6:25 pm

Tak sam tlumaczylem w wiekszosci, niestety nie mam tak opanowanego jezyka jak niektorzy tutaj z forum i chwile zeszlo (kilka tygodni po pracy:) to nie jest tekst co do slowa ze stron Navu, staralem sie napisac tak aby jak najbardziej zrozumiale bylo, jesli sie komus przyda to fajnie, jak bede mial chwile czasu to sprobuje jeszcze ugryzc to czego tam brakuje.

artaz
Posty: 4
Rejestracja: wt maja 28, 2013 2:58 pm
Gender: None specified - None specified
Kontaktowanie:

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: artaz » wt maja 28, 2013 3:14 pm

u22 pisze:Witam. Ostatnio zainteresowałem się tematem emerytur, (chociaż jeszcze mi do niej daleko), pogrzebałem na stronach Nav i postanowiłem trochę o tym napisać, może kogoś zainteresuje.


Dziękuję za bardzo przydatne informacje.
Gwarantowana pula czeka właśnie na Ciebie. Pomóż szczęściu, skreśl pomyślne liczby, zagraj w lotto. Więcej tutaj.

Awatar użytkownika
KARRRAMBA
Posty: 7993
Rejestracja: wt paź 09, 2007 12:03 am
Pochwał: 1
Gender: None specified - None specified
Kontaktowanie:

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: KARRRAMBA » wt maja 28, 2013 8:02 pm

....Do emerytury ma prawo każdy, kto (przepracował) był członkiem folketrygden minimum 3 lata. Aby jednak otrzymać pełną emeryturę należy być członkiem folketrygden przez 40 lat....
ja tak mysle i mysle... raz dzwonilem do navu i powiedzieli mi ze tyle ile bede pracowal to tyle dostane ale zeby bylo wiecej niz jeden rok podatkowy
i tak mysle ze moze to tak ze zeby sie zalapac na jakas najnizsza emeryture trzeba przepracowac w zyciu
no a jak ktos pracowal 28 lat w polsce i 2 tu w no to co nie dostanie nic?
kobieta twierdzila ze dostaniesz polska emeryture a za te 2 lata bedzie placici no

Awatar użytkownika
mariolcia_1
Posty: 1708
Rejestracja: pt wrz 07, 2007 8:28 pm
Lokalizacja: Zagłębie D./ Kjeller
Gender: None specified - None specified
Kontaktowanie:

Re: Ubezpieczenie i emerytury w Norwegii

Postautor: mariolcia_1 » wt maja 28, 2013 8:21 pm

KARRRAMBA nam mówiła kobitka za każdy rok dostajesz 1/40 emeryturki ... to nie wiem jak to siię ma do tych 3 lat

pewnie za jakieś 10, 15 lat beda wielkie powroty tych co juz im się emerytua należy ale nie wypracowali w Norwegii tyle lat żeby żyć w NO spokojnie


Wróć do „PRACOWNIK, PODATKI, PRZEPISY”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Yahoo [Bot] i 271 gości